Opinion text: an integrated pathway of writing and the perceptions of students

Autors/ores

  • Isabel Sebastião

Resum

En aquest article, presentem un estudi exploratori centrat en el procés d'escriptura a través de la creació d'un projecte didàctic que busca de comprendre com els estudiants es relacionen amb un curs d'aprenentatge específic de text d'opinió. Els seus objectius són: i) presentar un curs d'escriptura amb pràctiques per ensenyar i aprendre el text d'opinió, ii) analitzar les percepcions dels estudiants sobre les activitats escrites del curs i iii) presentar les reflexions dels estudiants sobre l'aprenentatge. Pel que fa als aspectes metodològics, el curs escrit que es presenta aquí es va implementar en una aula regular de novè grau (31 estudiants), centrant-se en les característiques lingüístiques, textuals i discursives del text d'opinió. Després de la intervenció didàctica, els estudiants van ser entrevistats per poder, a través de la seva veu com a participants, comprendre les percepcions que tenen sobre el curs didàctic. Els resultats de l'anàlisi de les entrevistes revelen que tenen percepcions positives pel que fa a la intervenció didàctica i han desenvolupat una consciència de les seves pròpies dificultats i millores resultants del desenvolupament de la competència d'escriptura argumentativa.

Paraules clau

didàctica de l'escriptura, percepcions / representacions, gèneres argumentatius, text d'o-pinió

Referències

Adam, J.-M. (2001). Les textes, types et prototypes: récit, description, argumentation, explication et dialogue (4 ed.). Paris: Nathan.

Amor, E. (1993). Didática do Português: Fundamentos e metodologia. Lisboa: Texto Editora.

Antunes, S. (2014). A planificação e o desenvolvimento da expressão escrita nas aulas de Português e de Espanhol (Relatório de Estágio). Braga: Instituto de Educação - Universidade do Minho.

Antunes, S. & Silva, A. C. (2016). Perceções dos alunos sobre a escrita: escrever na escola e fora da escola. In: José António Brandão Carvalho, Maria de Lourdes Dionísio, Elisete de Carvalho Mesquita, Juliana Cunha e Ana Arqueiro (orgs.), Atas do V Simpósio Internacional de Ensino de Língua Portuguesa e do V Fórum Ibero-Americano de Literacias (V SIELP-FIAL). Braga: CIEd/Universidade do Minho. (pp. 45-54). ISBN: 978-989-8525-49-9 [Suporte Eletrónico]. Disponível em http://repositorium.sdum.uminho.pt/handle/1822/44992

Apple, M. (2002). Manuais Escolares e Trabalho Docente. Lisboa: Didáctica Editora.

Bahktin, M. (2003). Estética da criação verbal. São Paulo: Martins Fontes.

Bardin, L. (2014). Análise de conteúdo. Lisboa: Edições 70.

Bazerman, C. (2009). “Atos de fala, gêneros textuais e sistemas de atividades: como os textos organizam atividades e pessoas”. A. P. Dionísio & J. C. Hoffnagel (org.) Gêneros Textuais, Tipificação e Interação. São Paulo: Cortez Editora, pp. 19-46.

Bazerman, C. (2006a). “Introdução do autor: o estudante como agente”. A. P. Dionísio & J. C. Hoffnagel (org.), Gênero, agência e escrita. São Paulo: Cortez Editora, pp. 9-21.

Bazerman C. (2006b). “A vida do gênero, a Vida na sala de aula”. A. P. Dionísio & J. C. Hoffnagel (org.), Gênero, agência e escrita. São Paulo: Cortez Editora, pp. 23-34.

Beaugrande, R-A & Dressler, W. U. (2005 (1981)). Introducción a la lingüística del texto. Barcelona: Ariel.

Bronckart, J.P. (2003). Atividade de linguagem, textos e discursos: por um interacionismo sócio discursivo. São Paulo: Educ.

Bruner, J. (1983). Le développement de l’enfant – Savoir faire, savoir dire. Paris: PUF

Bueno, L. (2017). Gêneros orais: elementos linguísticos e não linguísticos. Disponível em dlcv.fflch.usp.br/sites/dlcv.fflch.usp.br/files/01_27.pdf – acesso a 10 de junho de 2019.

Camps, A. (2003). Introducción. In A. Camps (coord.) Secuencias didácticas para aprender a escribir. Barcelona: Graó. pp. 9-12.

Camps, A. (2003). Texto, proceso, contexto, actividad discursiva: puntos de vista diversos sobre la actividad de aprender a escribir. In A. Camps (coord.) Secuencias didácticas para aprender a escribir. Barcelona: Graó. pp 13-21.

Camps. A. (1994). L’ensenyament de la composició escrita. Barcelona : Barcanova.

Camps, A. & Milian, M. (2017). Cap a una gramàtica per a l’ensenyament: definició i caracterització a grammar for teaching: characteristics and objectives. Caplletra 63, pp. 217-243. ISSN 0214-8188, ISSN versió electrònica 2386-7159. Consultadi: 10/06/2019. DOI: 10.7203/Caplletra.63.10400

Carvalho, J. A. B. (2013). A escrita na escola: Uma visão integradora. Interacções, 27, pp. 186-206.

Carvalho, A. J. (2011). Escrever para aprender: contributo para a caraterização do contexto português. Interações, 7(19), 219-237.

Castro, R. V. de (1995). Para a análise do discurso pedagógico. Constituição e transmissão da gramática escolar. Braga: Universidade do Minho.

Charaudeau, P. (2016). Linguagem e discurso – modos de organização. São Paulo: Editora Contexto.

Choppin, A. (1999). “Les Manuels scolaires – de la production aux modes de consommation”. R. V. Castro, A. Rodrigues, J. L. Silva, M. L. D. Sousa (org.) Manuais Escolares – estatuto, funções, história. Braga: Instituto de Inovação e Psicologia/ Universidade do Minho. pp. 3-17. ISBN: 9728098448.

Costa, J. (2008). “Conhecimento gramatical à saída do Ensino Secundário: estado actual e consequências na relação com leitura, escrita e oralidade.”. C. Reis (Ed.) Actas, Conferência Internacional sobre o Ensino do Português. Lisboa: DGIDC, pp. 149-165.

Coutinho, A. (2003). Texto(s) e Competência Textual. Lisboa: FCG/FCT.

DGE (2015). Programa e metas curriculares de Português do ensino básico. Lisboa: DGE. MEC.

Di Pietro, J.-F., Erard, S. & Kaneman-Pougatch, M. (1996). “Un modèle du “débat”: de l’objet social à la pratique scolaire”. Enjeux, 39/40, p.100-129.

Dolz, J., Noverraz, M. & Schneuwly, B. (2004). Sequências Didáticas para o oral e a escrita: apresentação de um procedimento. In B. Schneuwly, J. Dolz, et al. Gêneros orais e escritos na escola. São Paulo: Mercado de Letras, p. 95 – 128.

Dolz, J.; Schneuwly, B.; de Pietro, J.-F. (2010). Relato da elaboração de uma sequência: o debate público. In. B. Schneuwly; J. Dolz et al. (org.). Gêneros orais e escritos na escola. 2ª edição. Campinas: Mercado das Letras.

Duarte, I. M; Rodrigues, S. V.; Machado, A.; Guedes, Maria M.; Toriz, Helena (2016). A escrita escolar para expressão de conhecimentos e aprendizagens: um caso em estudo. In: José António Brandão Carvalho, Maria de Lourdes Dionísio, Elisete de Carvalho Mesquita, Juliana Cunha e Ana Arqueiro (orgs.), Atas do V Simpósio Internacional de Ensino de Língua Portuguesa e do V Fórum Ibero-Americano de Literacias (V SIELP-FIAL). Braga: CIEd/Universidade do Minho. (pp. 219-232). ISBN: 978-989-8525-49-9 [Suporte Eletrónico]. Disponível em http://repositorium.sdum.uminho.pt/handle/1822/44992

Flower, L. & Hayes, J. R. (1981). “A Cognitive process Theory of Writing”. College Composition and Communication, 32, pp. 365 – 387.

Fontich, X. ( 2016). ‘ L1 Grammar instruction and writing: Metalinguistic activity as a teaching and research focus’. Language and Linguistics Compass, 10( 5), 238–254. https://doi.org/10.1111/lnc3.12184.

Hayes, J. & Flower, L. (1980). Identifying the organization of writing process. In GREGG, L. W. & STEINBERG, E. R. (Eds.) Cognitive process in writing. New Jersey, Hillsdale, N.J.: Erlbaum.

Kerbrat-Orecchioni, C. (1990). Les Interations Verbales I – Approche interactionnelle et structure des conversations. Paris: Armand Colin.

Luria, A.R. (2010). Desenvolvimento Cognitivo. 6a ed. São Paulo: Ícone.

Marcuschi, L. (2002). Gêneros textuais: definição e funcionalidade. In A. P Dionísio, A. R Machado & M. A. Bezerra (Orgs.) Gêneros Textuais e Ensino. Rio de Janeiro: Lucerna, p. 19-36.

Milian, M. (2014). Working on grammar at school. Teresa Ribas, Xavier Fontich and Oriol Guasch (eds.) Grammar at School Research on Metalinguistic Activity in Language Education. Brussels: Peter Lang, pp. 43-76.

Myhill, D. A (2011). The ordenal of deliberate choice: metalinguistic development in secondary writers. In V. Berninger (ed), Past, present and future contributions of cognitive writing research to cognitive psychology. New York: Psychology Press/Taylor Francis Group, 247-274.

Moeschler, J. (1985): Argumentation et conversation. Eléments pour une analyse pragmatique du discours. Paris: Hatier.

Pereira, L. A. (2008). Escrever com as crianças – Como fazer bons leitores e escritores. Porto: Porto Editora.

Sebastião, I. (2018). “Escrever: a relação entre os enunciados instrucionais e a aprendizagem dos géneros discursivo-textuais – o caso de manuais de português 9.º ano”. In Veloso, J.; Guimarães, J.; Silvano, P. & Silva, R. (orgs) A linguística em diálogo. Volume comemorativo dos 40 anos do Centro de Linguística da Universidade do Porto. Porto: FLUP/CLUP. ISBN:978-989-54104-3-9, pp. 415-430.

Schneuwly, B. & Dolz, J (2004). “Os gêneros escolares – das práticas de linguagem aos objetos de ensino”. In In B. Schneuwly, J. Dolz, et al. Gêneros Orais e Escritos na Escola. Campinas: Mercado das Letras.pp. 71-94.

van Dijk, T. (1977). Text and Context. Exploration in the Semantics and Pragmatics of Discours. London: Longman.

Vygotsky, L. S. (1998). Pensamento e Linguagem. 2.ª ed.. São Paulo: Martins Fontes.

Publicades

31-07-2019

Com citar

Sebastião, I. (2019). Opinion text: an integrated pathway of writing and the perceptions of students. Bellaterra: Journal of Teaching and Learning Language and Literature, 12(2), 78–101. https://doi.org/10.5565/rev/jtl3.812

Descàrregues

Les dades de descàrrega encara no estan disponibles.